WYDAWNICTWA INNE

 

„Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie frakcji biodegradowalnej odpadów komunalnych” - Przewodnik po wybranych technologiach oraz metodach badań i oceny odpadów powstałych w tych procesach pod redakcją naukową Grzegorza Siemiątkowskiego, Opole 2012.

 

 

Kompostowanie

Publikacja podsumowuje realizację partnerskiego projektu ponadnarodowego z austriackim partnerem przemysłowym – firmą M-U-T Maschinen-Umwelttechnik-Transportanlagen GmbH oraz austriackim partnerem naukowym Universität für Bodenkultur – Institut für Abfallwirtschaft w Wiedniu.

Celem projektu była wymiana informacji i transfer wiedzy umożliwiający adaptację do polskich warunków wypracowanych w Austrii rozwiązań kompostowania i mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz badań i oceny 4-dniowej aktywności oddychania (AT4). Projekt skierowany był do przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw związanych z gospodarką odpadami, w szczególności do tych prowadzących instalacje przetwarzania i składowania odpadów oraz do przedstawicieli uczelni i jednostek badawczo-rozwojowych.

Polska podpisując traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej zobowiązała się do stosowania wszystkich aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot, również tych, które zostały wydane przed dniem jej przystąpienia. W ten sposób podjęła jednoczesne zobowiązanie do osiągnięcia założonych poziomów redukcji składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, które zostały zawarte w Dyrektywie Rady 1999/31/WE z 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz.Urz. WE L 182 z 16.07.1999 r., s. 1). Aby wywiązać się z przyjętych zobowiązań, konieczną okazała się intensyfikacja działań legislacyjnych właściwych organów władzy państwowej, umożliwiających odpowiednie zmiany w systemie gospodarki odpadami, które przyczynią się do osiągnięcie wymagań UE. Mając na uwadze efekty tych działań (stan prawny na dzień 30 września 2012 r.), należy zauważyć, że w 2013 r. w wyniku wejścia w życie znowelizowanych i nowo wprowadzonych aktów prawnych, w Polsce nastąpi kumulacja znaczących zmian w dotychczasowym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, przez niektórych określana wręcz jako „rewolucja śmieciowa”. Jednym z głównych aktów wykonawczych skutkujących koniecznością wprowadzenia zmian jest znowelizowane Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 7 września 2005 r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu (Dz.U. z 2005 r. nr 186, poz. 1553 z późn. zm.). Zgodnie z jego zapisami, od 1 stycznia 2013 r. zaczną obowiązywać ujęte w załączniku 4a tego Rozporządzenia, wcześniej niestosowane, kryteria dopuszczające odpady komunalne do składowania. Zgodnie z nimi odpady komunalne, dla których przekroczone będą wartości graniczne dotyczące zawartości całkowitego węgla organicznego (TOC) – 5% s.m., straty przy prażeniu (LOI) – 8% s.m. oraz ciepła spalania – maksimum 6 MJ/kg s.m., nie będą mogły być deponowane na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Ustalenie tych wartości granicznych na wyżej wymienionych poziomach, w większości przypadków, praktycznie uniemożliwia składowanie odpadów komunalnych bez ich wcześniejszego przetworzenia.

 

Mając na uwadze wejście w życie wyżej wymienionych zapisów Rozporządzenia, w znowelizowanej Ustawie o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243) oraz w Krajowym planie gospodarki odpadami 2010, a później 2014 przyjęto, że jednym z zasadniczych kierunków działań, mających na celu redukcję składowania odpadów ulegających biodegradacji, jest intensywny wzrost zastosowania mechaniczno-biologicznych metod przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. W ślad za zapisami ustawy o odpadach oraz mając na względzie wprowadzone kryteria ograniczające możliwość składowania odpadów komunalnych, pojawiła się konieczność budowy nowych linii technologicznych do przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Wiąże się z tym wprowadzenie kolejnej nowości w prawodawstwie polskim zmieniającym system gospodarowania odpadami, a mianowicie Rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 1052). Rozporządzenie to określa wymagania dotyczące prowadzenia procesów mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz wymagania dla odpadów wytworzonych w tych procesach.

 

Kolejną bardzo ważną zmianę wprowadza znowelizowana Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 19 września 1996 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 391). Zapisy tej ustawy stanowią, że gminy od 1 lipca 2013 r. będą „właścicielami odpadów” i to im powierzono obowiązek zbierania odpadów oraz zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, zapewniających osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Tym samym na gminach spoczęła odpowiedzialność za wywiązanie się Polski z zobowiązań wobec Unii Europejskiej związanych z osiągnięciem założonych poziomów redukcji składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji. Tak znaczące zmiany w polskim systemie gospodarowania odpadami są ogromnym wyzwaniem dla wszystkich tych, którzy bezpośrednio oraz pośrednio uczestniczą w tym systemie. Wejście w życie Rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych wprowadza całkowicie nowy (do tej pory w tym kształcie praktycznie w Polsce niestosowany) standard, zarówno w zakresie przetwarzania odpadów komunalnych, jak i badania produktów po tym procesie. Należy jednak mieć na uwadze, że samo wprowadzenie aktu prawnego to jeszcze nie wszystko. Istnieje przecież konieczność odpowiedniego wdrożenie jego zapisów do praktyki inżynierskiej i laboratoryjnej. Ze względu na niewielkie doświadczenia w tym obszarze, może stwarzać to wiele trudności i niepowodzeń. Mając na uwadze wyzwania, jakie stoją przed praktykami wdrażającymi w Polsce zapisy rozporządzenia w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych – Oddział Inżynierii Procesowej Materiałów Budowlanych w Opolu, podjął się wraz z austriackim partnerem przemysłowym – firmą M-U-T Maschinen-Umwelttechnik- Transportanlagen GmbH oraz przy współudziale austriackiego partnera naukowego Universität für Bodenkultur – Institut für Abfallwirtschaft w Wiedniu, realizacji partnerskiego projektu ponadnarodowego pn. „Adaptacja rozwiązań kompostowania i mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz badań i oceny 4-dniowego zapotrzebowania na tlen (AT4)”.

 

Celem projektu była wymiana informacji i transfer wiedzy umożliwiający adaptację do polskich warunków wypracowanych w Austrii rozwiązań kompostowania i mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz badań i oceny 4-dniowej aktywności oddychania (AT4). Projekt skierowany był do przedsiębiorców i pracowników przedsiębiorstw związanych z gospodarką odpadami, w szczególności do tych prowadzących instalacje przetwarzania i składowania odpadów oraz do przedstawicieli uczelni i jednostek badawczo-rozwojowych. Przedkładana czytelnikom publikacja podsumowuje realizację projektu, a zgodnie z jej tytułem stanowi przewodnik po wybranych technologiach mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz po metodach badań i oceny odpadów powstałych w tych procesach. Przedstawiono w niej doświadczenia naukowe zdobyte podczas przeprowadzonych badań odpadów po ich mechaniczno-biologicznym przetwarzaniu, ze szczególnym uwzględnieniem określania parametru aktywności oddychania (AT4) oraz potencjału tworzenia się biogazu w warunkach inkubacji (GS21) lub fermentacji (GB21). Publikacja zawiera także dyskusję wyników i wskazuje możliwe do popełnienia błędy interpretacyjne. Opisuje również wieloletnie doświadczenia austriackie związane z wdrażaniem metod mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów.

 

Wydając tę książkę, autorzy żywią nadzieję, iż przyczyni się ona do poszerzenia wiedzy na temat mechaniczno-biologicznego przetwarzania frakcji biodegradowalnej odpadów komunalnych, a jej treści okażą się pomocne w efektywnym wdrażaniu technologii przetwarzania oraz metod badań i oceny odpadów powstałych w tych procesach.

 

Grzegorz Siemiątkowski

kierownik projektu

 

 

 

 

„Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie frakcji biodegradowalnej odpadów komunalnych” - Przewodnik po wybranych technologiach oraz metodach badań i oceny odpadów powstałych w tych procesach pod redakcją naukową Grzegorza Siemiątkowskiego, Opole 2012.


 

 

 

Spis treści:

 

 

1.

Wprowadzenie

 

2.

Ważniejsze definicje

 

3.

Kierunki zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych w Polsce

3.1

Preferowane metody przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w Polsce

3.2

Wytyczne dotyczące mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych

3.3

Prawodawstwo polskie dotyczące mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych [2]

3.4

Polskie prawodawstwo z zakresu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów na tle wymagań innych państw Unii Europejskiej

 

4.

Teoretyczne podstawy biologicznego przetwarzania odpadów

4.1

Kompostowanie odpadów zielonych i selektywnie zebranych bioodpadów z gospodarstw domowych

4.2

Biologiczne przetwarzanie frakcji biodegradowalnej odpadów komunalnych

4.3

Możliwości oddziaływania na przebieg procesu intensywnego biologicznego przetwarzania

4.4

Biologia procesu tlenowej stabilizacji/kompostowania

4.5

Czas kompostowania

4.6

Czynniki warunkujące skuteczną tlenową stabilizację/kompostow

4.7

Nieprawidłowa tlenowa stabilizacja/kompostowanie

 

5.

Przykłady technologii unieszkodliwiania frakcji biodegradowanej odpadów komunalnych metodą tlenowej stabilizacji/kompostowania

5.1

Kompostowanie w technologii otwartej

5.2

Sztuczne metody tlenowej stabilizacji/kompostowania

 

6.

Wpływ mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (MBP) na procesy zachodzące na składowiskach odpad

6.1

Wpływ MBP na ilość deponowanych odpadów

6.2

Wpływ MBP na jakość odpadów kierowanych do składowania

6.3

Odcieki

6.4

Wpływ na właściwości mechaniczne

6.5

Wpływ na emisję gazów składowiskowych

 

7.

Metody oceny zdolności do dalszego biologicznego rozkładu stabilizatu po procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania (AT4, GS21, GB21)

7.1

Pobieranie prób do badań

7.2

Przygotowanie prób do badań

7.3

Ocena utraty zdolności do dalszego biologicznego rozkładu stabilizatu w warunkach tlenowych – oznaczanie parametru AT4

7.4

Ocena utraty zdolności do dalszego biologicznego rozkładu stabilizatu w warunkach beztlenowych

7.4.1

Określenie wytwarzania gazów w procesie fermentacji – oznaczenie parametru GB21 [7]

7.4.2

Określenie wytwarzania gazów w procesie inkubacji – oznaczenie parametru GS21 [6]

7.5

Porównanie testów do oceny utraty zdolności do dalszego biologicznego rozkładu stabilizatu w warunkach beztlenowych – GS21 i GB21

 

8.

Błędne interpretacje wyników przy określaniu aktywności oddechowej (AT4) oraz potencjału gazotwórczego (GS21/GB21)

Parametry reaktywności

Przyczyny błędnych interpretacji

 

9.

Ocena odpadów powstałych w polskich instalacjach mechaniczno- -biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w aspekcie obowiązujących wymagań prawnych

Wyniki badań i ich omówienie w odniesieniu do wymagań Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych

Wyniki badań i ich omówienie w odniesieniu do wymagań Załącznika 4 do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 2005r.

 

10.

Możliwości wykorzystania mechaniczno-biologicznie przetworzonych zmieszanych odpadów komunalnych

 

11.

Literatura

 
KONTAKT

 

Wydawnictwo
dr inż. Ewa Głodek-Bucyk

tel.:

e-mail:

77 456 32 01 w. 338

e.glodek@icimb.pl

Wszystkie prawa zastrzeżone ICiMB 2014